درد کبد معمولا عمومیت دارد و بر ناحیه خاصی متمرکز نمی شود. تشخیص درد کبد ممکن است دشوار باشد، همچنین کبد شما در واقع حاوی هیچ اعصابی نیست که درد را حس کند.
در ادامه این مقاله به بررسی این موضوع می پردازیم که درد کبد چگونه است و چه مشکلاتی باعث درد کبد می شوند؟ با سومیتا همراه باشید؛
درد کبد چگونه است؟
کبد شما در قسمت پایین قفسه سینه شما قرار دارد و کمی کج شده است تا فضای بیشتری را در سمت راست شکم نسبت به سمت چپ شما اشغال کند.
کبد شما درست بالای معده در سمت چپ شکم و سمت راست روده کوچک قرار دارد.
تشخیص درد کبد ممکن است دشوار باشد زیرا می تواند اشکال مختلفی داشته باشد. همچنین کبد شما در واقع حاوی هیچ اعصابی نیست که درد را حس کند بنابراین ناراحتی معمولا نتیجه التهاب یا آسیب به بافت های اطراف است.
بیش از 80 درصد افراد مبتلا به سیروز کبدی درد را گزارش می کنند و معمولا آن را کسل کننده یا ضربان دار توصیف می کنند. این درد اغلب به طور کلی در شکم گزارش می شود اما افراد مبتلا به سیروز ممکن است از درد در پشت، شانه ها و مفاصل بزرگ نیز شکایت داشته باشند.
بیماری کبد می تواند باعث درد ارجاعی شود یعنی دردی که در آن ناراحتی در ناحیه ای غیر از جایی که مشکل واقعی وجود دارد مشاهده می شود. شانه ها و گردن محل های شایع درد هستند که به دلیل مشکلات کبدی ایجاد می شوند.
بیماری کبد همچنین می تواند باعث التهاب در سراسر بدن و منجر به احساس ناراحتی عمومی شود. آسیت شکمی ناشی از بیماری کبدی می تواند منجر به درد شدید یا حتی درد هنگام تنفس شود.
علت درد کبد چیست؟
درد کبد می تواند نشانه مشکلات در خود کبد یا سایر قسمت های بدن باشد. شرایطی که مستقیما بر کبد تاثیر می گذارند و می توانند منجر به درد شوند عبارتند از :
- مصرف بیش از حد الکل
- هپاتیت یا التهاب کبد
- بیماری کبد چرب غیر الکلی
- سیروز
- سندرم ری که باعث تورم کبد و مغز می شود
- هموکروماتوز – تجمع بیش از حد آهن
- سرطان کبد
- سندرم باد کیاری که در آن وریدهای کبد مسدود می شوند
- بیماری ویلسون که باعث تجمع بیش از حد مس می شود
- ترومبوز ورید باب که در آن ورید کبد مسدود یا باریک می شود
- آبسه کبد
- کیست های کبدی
- ضربه یا آسیب کبدی
گاهی اوقات آسیب کبدی باعث ایجاد درد در سایر قسمت های بدن می شود. از آنجایی که کبد گیرنده های درد ندارد، بافت های اطراف و سایر نواحی بدن مانند گردن و شانه ها ممکن است آسیب ببینند.
بسیاری از افراد در تعیین محل درد مرتبط با بیماری کبد مشکل دارند زیرا اغلب در صفاق احساس می شود. این غشایی است که دیواره شکم و اندام های درون آن را می پوشاند.
سندرم فیتز-هیو-کورتیس یکی از نمونه های پیچیده ای است که می تواند کبد را تحت تاثیر قرار دهد و باعث درد عمومی شکم شود.
این وضعیت نادر بیشتر در زنان رخ می دهد و می تواند از عوارض بیماری التهابی لگن باشد که بر صفاق و بافت های اطراف کبد تاثیر می گذارد. افراد مبتلا به این بیماری معمولا درد شدید و ناگهانی را در قسمت بالای سمت راست شکم، شانه و بازوی راست گزارش می کنند.
سایر علائم مشکلات کبدی
درد تنها علامتی نیست که ممکن است در بیماری کبد تجربه کنید. از آنجایی که کبد شما مواد مغذی حیاتی را تولید و ذخیره می کند و سموم را فیلتر می کند، اگر این اندام حیاتی کار خود را انجام ندهد متوجه انواع مشکلات خواهید شد.
برخی از علائم غیر مرتبط با درد که با بیماری کبدی مشترک هستند عبارتند از :
- خستگی
- زرد شدن پوست یا سفیدی چشم (یرقان)
- ادرار تیره رنگ
- تورم در مچ پا یا پاها
- خارش پوست
- از دست دادن اشتها
عوامل خطر مشکلات کبدی چیست؟
مصرف الکل یکی از عوامل خطر اصلی مرتبط با بیماری کبدی است. کبد انواع مواد مضری که از طریق بدن شما عبور می کنند را فیلتر می کند. این شامل مواردی مانند محصولات جانبی غذاهایی که می خورید، داروها و الکل می شود.
با انجام کارهای زیر می توانید خطر ابتلا به بیماری کبدی خود را کاهش دهید :
- اجتناب از مصرف بیش از حد داروها
- مصرف محافظه کارانه الکل
- اجتناب از مواد شیمیایی مضر و آفت کش ها
- اجتناب از سوزن مشترک
- استفاده از ابزار یکبار مصرف هنگام خالکوبی یا پیرسینگ
- یک رژیم غذایی متعادل
- ورزش منظم
همچنین تعدادی از بیماری ها وجود دارند که می توانند باعث آسیب کبدی شوند بنابراین ایده خوبی است که در صورت امکان در برابر مواردی مانند هپاتیت A و هپاتیت B واکسینه شده باشید. همچنین باید از نظر هپاتیت C، سرطان کبد و دیابت نیز غربالگری شوید.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
تشخیص علائم اولیه بیماری کبد ممکن است دشوار باشد. خستگی شایع ترین علامت اولیه است و این علامت می تواند با بسیاری از شرایط و عوامل سبک زندگی مرتبط باشد.
اغلب تا زمانی که علائم بعدی بیماری مانند کبودی آسان، یرقان، خارش یا درد شکمی را تجربه نکنید، مشکوک به بیماری کبدی نیستید.
اگر علائم زیر را تجربه کردید ممکن است دچار نارسایی حاد کبدی شده باشید و باید با پزشک قرار ملاقات بگذارید :
- اسهال
- خونریزی که متوقف نمی شود
- استفراغ یا سرفه خونی
- گیجی
- چشم یا پوست بسیار زرد
- ناراحتی یا درد در سمت راست شکم
- شکم متورم از تجمع مایعات
تشخیص درد کبد
مهم ترین وظیفه ی شما برای محافظت از سلامت کبد این است که با پزشک خود در مورد تمام داروهایی که مصرف می کنید، آنچه می خورید و مقدار نوشیدنی مصرفی خود صحبت کنید. همه اینها می توانند در خطر ابتلا به بیماری کبدی نقش داشته باشند.
اگر در حال انجام انتخاب هایی هستید که می تواند بر سلامت کبد شما تاثیر بگذارد با پزشک صحبت کنید تا به شما کمک کند، همچنین واکسن ها و غربالگری های مناسب را دریافت کنید.
اگر سابقه خانوادگی بیماری های کبدی دارید یا در معرض خطر ابتلا به بیماری کبدی هستید ممکن است پزشک بخواهد به طور منظم شما را برای معاینه فیزیکی کلی و آزمایش خون ملاقات کند.
معاینات مربوط به بیماری کبد ممکن است شامل موارد زیر باشد :
- معاینه بصری برای بررسی تورم یا التهاب شکم
- بررسی پوست و چشم از نظر ابتلا به یرقان
- تست های عملکرد کبد
- سونوگرافی
- سی تی اسکن
- ام آر آی
- بیوپسی کبد
ممکن است به آزمایش و نظارت تخصصی توسط یک متخصص گوارش یا متخصص بیماری های کبد نیاز داشته باشید.
نمونه ای از آزمایش هایی که به طور خاص کبد را بررسی می کنند الاستوگرافی گذرا است که می تواند سفتی کبد و جای زخم سیروز را بررسی کند.
درمان درد کبد
نحوه درمان درد کبد شما به عامل ایجاد درد بستگی دارد. اگر درد کبد شما نتیجه مشکلات کوتاه مدت رژیم غذایی یا مصرف الکل شما باشد درمان های خانگی زیر می توانند به شما کمک کنند :
- نوشیدن آب بیشتر
- اجتناب از الکل
- دوری از غذاهای چرب
- وضعیت بدن خود را چک کنید و صاف بنشینید تا فشار از روی کبدتان کم شود
- مصرف پروتئین کافی
- کنترل کلسترول خون
- ورزش کردن
اگر علائم شما برای چندین ساعت یا چند روز ادامه داشت با پزشک تماس بگیرید. ممکن است نیاز به درمان اضافی داشته باشید.
کبد قادر به ترمیم خود است بنابراین اقدامات اولیه و تغییرات سبک زندگی ممکن است به شما امکان دهد تا برخی از آسیب های کبدی را معکوس کنید.
از مصرف داروهای مسکن بدون نسخه مانند استامینوفن یا ایبوپروفن برای درمان درد کبد خودداری کنید. این داروها از طریق کبد شما پردازش می شوند و می توانند درد شما – و سلامت کلی کبد شما – را بدتر کنند.
در بیشتر موارد پزشک یک رژیم غذایی متعادل و ورزش و همچنین داروهایی برای مشکلات خاص کبدی را تجویر می کند. این داروها می توانند شامل موارد زیر باشند :
- داروهای ضد ویروسی مانند لامیوودین و آدفوویر که می توانند برای درمان عفونت های مزمن کبدی و هپاتیت B استفاده شوند
- سوفوسبوویر + لدیپاسویر برای هپاتیت C
- لاکتولوز برای کاهش سطح آمونیاک
- ریفاکسیمین برای جلوگیری از تجمع آمونیاک
در موارد شدید بیماری کبد، دیالیز کبد (که برای تصفیه خون شما استفاده می شود) یا پیوند کبد ممکن است مورد نیاز باشد.
خلاصه
کبد یکی از شناخته شده ترین اندام ها نیست اما یکی از مهم ترین اندام هاست. کبد عملکردهای حیاتی زیادی را انجام می دهداز فیلتر کردن خون گرفته تا محافظت از شما در برابر عفونت ها.
در حالی که کبد شما سلول های درد ندارد، مشکلات در کبد می تواند باعث درد یا ناراحتی در مکان های دیگر شود – معمولا در سراسر شکم.
اگر درد در قسمت بالای سمت راست شکم، درد شانه یا سایر ناراحتی های عمومی شکم دارید که از بین نمی روند وقت آن است که به پزشک مراجعه کنید.
منبع : healthline
