کمبود سلنیوم چیست؟
سلنیوم یک ماده معدنی مهم است که برای بسیاری از فرآیندهای بدن ضروری است مانند :
- متابولیسم هورمون تیروئید
- سنتز DNA
- تولید مثل
- محافظت در برابر عفونت
مقدار سلنیوم در منابع غذایی تا حد زیادی با کیفیت خاک مورد استفاده برای رشد آن ها تعیین می شود. بارندگی، تبخیر و سطوح pH همگی بر غلظت سلنیوم در خاک تاثیر می گذارند. این امر باعث می شود کمبود سلنیوم در نقاط خاصی از جهان شایع تر باشد.
در ایالات متحده تصور می شود که کمبود سلنیوم نادر است. با این حال تحقیقات تخمین زده است که بیش از 1 میلیارد نفر در سراسر جهان تحت تاثیر مصرف ناکافی سلنیوم قرار دارند.
همان بررسی پیش بینی می کند که اثرات تغییرات آب و هوایی به تدریج غلظت سلنیوم خاک را در بسیاری از نقاط جهان از جمله جنوب غربی ایالات متحده کاهش می دهد.
در ادامه این مقاله با علائم و نشانه های کمبود سلنیوم در بدن و همچنین روش های تشخیص و درمان آن بیشتر آشنا می شوید. با سومیتا همراه باشید؛
سلنیوم چه کاری در بدن انجام می دهد؟
سلنیوم یک ماده معدنی مهم است زیرا از عملکرد چندین سیستم بدن پشتیبانی می کند. اینها شامل سیستم غدد درون ریز، سیستم ایمنی و سیستم قلبی عروقی است. تیروئید بخشی از سیستم غدد درون ریز و اندامی است که بیشترین غلظت سلنیوم به ازای وزن بافت اندام را دارد.
تحقیقات اخیر نشان می دهد که حتی ممکن است بین کمبود سلنیوم و انواع خاصی از سرطان ارتباط وجود داشته باشد. با این حال برای نتیجه گیری قطعی به تحقیقات بیشتری نیاز است.
بر اساس مطالعه ای که در سال 2020 منتشر شد، کمبود سلنیوم ممکن است بر عملکرد شناختی نیز تاثیر بگذارد. با این حال برخی تحقیقات نتایج متناقضی را در مورد این موضوع نشان داده است. در این زمینه تحقیق بیشتری مورد نیاز است.
علائم کمبود سلنیوم
کمبود سلنیوم می تواند طیف وسیعی از علائم را ایجاد کند که رایج ترین آن ها عبارتند از :
- ناباروری در مردان و زنان
- ضعف عضلانی
- خستگی
- مه ذهنی
- ریزش مو
- سیستم ایمنی ضعیف
چه کسی در معرض خطر است؟
علاوه بر زندگی در منطقه ای با خاک کم سلنیوم، موارد زیر نیز می توانند خطر کمبود سلنیوم را افزایش دهند صرف نظر از اینکه در کجا زندگی می کنید :
- افرادی که تحت دیالیز هستند
- افرادی که اچ آی وی دارند
- افرادی که یک اختلال گوارشی مانند بیماری کرون دارند
هر یک از این موارد می تواند بر جذب سلنیوم بدن شما تاثیر بگذارد حتی اگر سلنیوم کافی از طریق رژیم غذایی دریافت کنید.
سلنیوم برای چه کسانی مهم است؟
سلنیوم کافی به ویژه برای برخی از گروه ها مهم است مانند افرادی که :
- بیماری های تیروئید مانند بیماری گریوز دارند
- گره های تیروئیدی دارند
- سرطان دارند
- عملکرد ایمنی ضعیف دارند
- باردار هستند
- در حال حاضر کمبود دارند
تشخیص کمبود سلنیوم
تشخیص کمبود سلنیوم برای پزشکان دشوار است. این به این دلیل است که آزمایش گسترده ای برای آن وجود ندارد. در برخی موارد پزشک می تواند سطح گلوتاتیون پراکسیداز شما را اندازه گیری کند – آنزیمی است که برای عملکرد به سلنیوم نیاز دارد – اگر سطح این آنزیم پایین است، ممکن است کمبود سلنیوم داشته باشید.
درمان کمبود سلنیوم
اولین خط درمان برای کمبود سلنیوم این است که سعی کنید بیشتر از غذاهای حاوی سلنیوم استفاده کنید. مواد غذایی غنی از سلنیوم عبارتند از :
- آجیل برزیلی
- گوشت های اندام
- ماهی تن زردپر
- برنج
- لوبیا
- نان گندم کامل
موسسه ملی سلامت توصیه می کند که افراد بالای 14 سال سعی کنند روزانه 55 میکروگرم سلنیوم دریافت کنند. برای زنان باردار یا شیرده، این مقدار به 70 میکروگرم افزایش می یابد.
مراقب باشید که از میزان مصرف قابل تحمل 400 میکروگرم سلنیوم تجاوز نکنید. علائم زیادی روی در مصرف سلنیوم شامل بوی سیر و طعم فلز در دهان است.
وقتی غذاهای سرشار از سلنیوم گزینه مناسبی نیستند مکمل های سلنیوم نیز می توانند کمک کنند. بسیاری از مولتی ویتامین ها حاوی سلنیوم هستند اما می توانید آن را به عنوان یک محصول مستقل نیز پیدا کنید.
مکمل های سلنیوم معمولا به شکل سلنومتیونین یا سلنیت هستند. جذب سلنومتیونین برای بدن آسان تر است بنابراین ممکن است برای موارد کمبود شدیدتر گزینه بهتری باشد.
سازمان غذا و دارو، خلوص یا کیفیت مکمل ها را مانند داروها کنترل نمی کند. قبل از شروع مصرف مکمل سلنیوم با یک متخصص واجد شرایط صحبت کنید.
خلاصه
اگرچه کمبود سلنیوم نادر است اما مهم است که مطمئن شوید به اندازه کافی از آن دریافت می کنید و آن را به درستی جذب می کنید. اگر فکر می کنید ممکن است کمبود سلنیوم داشته باشید، با یک متخصص واجد شرایط مشورت کنید.
منبع : healthline
