هیالورونیک اسید (به انگلیسی : Hyaluronic Acid) که به عنوان هیالورونان شناخته می شود یک ماده شفاف است که به طور طبیعی توسط بدن شما تولید می شود.
بدن به طور طبیعی هیالورونیک اسید تولید می کند که به روان سازی بافت های ما کمک می کند. هیالورونیک اسید در سلامت پوست، بهبود زخم، استحکام استخوان و بسیاری دیگر از سیستم ها یا عملکردهای بدن نقش دارد.
بیشترین مقدار هیالورونیک اسید در پوست، بافت همبند و چشم شما یافت می شود. عملکرد اصلی آن حفظ آب است تا بافت های شما روان و مرطوب بمانند.
هیالورونیک اسید کاربردهای مختلفی دارد. بسیاری از مردم آن را به عنوان مکمل مصرف می کنند، اما در سرم های موضعی، قطره های چشمی و تزریقی نیز استفاده می شود.
در ادامه این مقاله به بررسی خواص دارویی و درمانی هیالورونیک اسید برای سلامتی بدن و پوست و عوارض و مضرات آن می پردازیم. با سومیتا همراه باشید؛
فواید دارویی و درمانی هیالورونیک اسید برای بدن
1. پوستی سالم تر و انعطاف پذیرتر را ایجاد می کند
مکمل های هیالورونیک اسید می توانند به پوست شما کمک کنند که انعطاف پذیرتر به نظر برسد.
هیالورونیک اسید ترکیبی است که به طور طبیعی در پوست یافت می شود و برای کمک به حفظ رطوبت به آب متصل می شود.
با این حال روند طبیعی پیری و قرار گرفتن در معرض مواردی مانند اشعه ماورابنفش خورشید، دود تنباکو و آلودگی می تواند میزان آن را در پوست کاهش دهد.
مصرف مکمل های هیالورونیک اسید ممکن است به افزایش رطوبت پوست کمک کنند.
طبق یک مطالعه در سال 2014 مصرف دوزهای 120 تا 240 میلی گرم در روز برای حداقل 1 ماه به طور قابل توجهی رطوبت پوست را افزایش داده و خشکی پوست را در بزرگسالان کاهش می دهد.
پوست هیدراته همچنین ظاهر چین و چروک ها را کاهش می دهد که ممکن است توضیح دهد که چرا مطالعات متعدد نشان می دهد که مکمل هیالورونیک اسید می تواند پوست را صاف تر نشان دهد.
هنگامی که سرم های هیالورونیک اسید روی سطح پوست اعمال می شود، می تواند چین و چروک، قرمزی و درماتیت را کاهش دهد.
برخی از متخصصان پوست حتی برای اینکه پوست سفت و جوان به نظر برسد، فیلرهای هیالورونیک اسید تزریق می کنند.
2. می تواند بهبود زخم را تسریع کند
هیالورونیک اسید نقش کلیدی در بهبود زخم دارد.
هیالورونیک اسید به طور طبیعی در پوست وجود دارد اما زمانی که آسیبی وجود داشته باشد که نیاز به ترمیم داشته باشد، غلظت آن افزایش می یابد.
هیالورونیک اسید با تنظیم سطح التهاب و ارسال سیگنال به بدن برای ساختن رگ های خونی بیشتر در ناحیه آسیب دیده به بهبود سریع تر زخم ها کمک می کند.
در برخی از مطالعات قدیمی تر، نشان داده شده است که استفاده از هیالورونیک اسید بر روی زخم های پوستی باعث کاهش اندازه زخم ها و کاهش درد آن سریع تر از دارونما یا عدم درمان می شود.
هیالورونیک اسید همچنین دارای خواص ضد باکتریایی است بنابراین ممکن است به کاهش خطر عفونت در صورت استفاده مستقیم بر روی زخم های باز کمک کند.
علاوه بر این، در کاهش بیماری لثه، تسریع بهبودی پس از جراحی دندان و از بین بردن زخم ها در صورت استفاده موضعی در دهان موثر است.
در حالی که تحقیقات روی سرم ها و ژل های هیالورونیک اسید امیدوار کننده است، هیچ تحقیقی برای تعیین اینکه آیا مکمل های هیالورونیک اسید می توانند فواید مشابهی را ارائه دهند یا خیر، انجام نشده است.
با این حال، از آنجایی که مکمل های خوراکی سطح هیالورونیک اسید موجود در پوست را افزایش می دهند، منطقی است که فکر کنیم که ممکن است فوایدی داشته باشند.
3. با روان نگه داشتن استخوان ها درد مفاصل را تسکین می دهد
هیالورونیک اسید همچنین در مفاصل یافت می شود، جایی که فضای بین استخوان های شما را روان نگه می دارد.
هنگامی که مفاصل روغن کاری می شوند استخوان ها کمتر به یکدیگر ساییده شده و درد ناراحت کننده ایجاد نمی شود.
مکمل های هیالورونیک اسید برای افراد مبتلا به استئوآرتریت – نوعی بیماری دژنراتیو مفصلی که در اثر ساییدگی مفاصل در طول زمان ایجاد می شود – بسیار مفید است.
نشان داده شده است که مصرف 80 تا 200 میلی گرم روزانه به مدت حداقل 2 ماه به طور قابل توجهی درد زانو را در افراد مبتلا به استئوآرتریت کاهش می دهد به ویژه در افراد بین 40 تا 70 سال.
هیالورونیک اسید همچنین می تواند به طور مستقیم به مفاصل تزریق شود. با این حال، تجزیه و تحلیل بیش از 21000 بزرگسال تنها کاهش اندکی در درد و خطر بیشتر عوارض جانبی را نشان داد.
برخی تحقیقات نشان می دهند که ترکیب مکمل های هیالورونیک اسید خوراکی با تزریقی می تواند به افزایش مزایای تسکین درد و افزایش زمان بین تزریق ها کمک کند.
4. علائم رفلاکس معده را کاهش می دهد
تحقیقات جدید نشان می دهد مکمل های هیالورونیک اسید ممکن است به کاهش علائم رفلاکس معده کمک کنند.
هنگامی که رفلاکس معده اتفاق می افتد، محتویات معده به سمت گلو برگشته و باعث درد و آسیب به پوشش مری می شود. هیالورونیک اسید ممکن است به تسکین پوشش آسیب دیده مری و تسریع روند بهبودی کمک کند.
یک مطالعه در لوله آزمایش در سال 2012 نشان داد که استفاده از مخلوطی از هیالورونیک اسید و کندرویتین سولفات بر روی بافت آسیب دیده گلو به بهبودی بسیار سریع تر از زمانی که هیچ درمانی استفاده نشده بود کمک کرد.
مطالعات انسانی نیز فوایدی را نشان داده است.
یک مطالعه نشان داد که مصرف مکمل هیالورونیک اسید و کندرویتین سولفات همراه با داروهای کاهش دهنده اسید، علائم رفلاکس را 60 درصد بیشتر از مصرف داروهای کاهش دهنده اسید به تنهایی کاهش می دهد.
مطالعه قدیمی دیگری نشان داد که همان نوع مکمل در کاهش علائم رفلاکس معده پنج برابر موثرتر از دارونما بود.
تحقیقات در این زمینه هنوز نسبتا جدید است و مطالعات بیشتری برای تکرار این نتایج مورد نیاز است. با این وجود، این نتایج امیدوارکننده است.
5. به رفع خشکی چشم کمک می کند
تقریبا 11 درصد از افراد مسن علائم خشکی چشم را به دلیل کاهش تولید اشک یا تبخیر سریع اشک تجربه می کنند.
از آنجایی که هیالورونیک اسید در حفظ رطوبت عالی است، اغلب برای درمان خشکی چشم استفاده می شود.
قطره های چشمی حاوی 0.2-0.4 درصد هیالورونیک اسید علائم خشکی چشم را کاهش می دهد و سلامت چشم را بهبود می بخشد.
لنزهای تماسی حاوی هیالورونیک اسید آهسته رهش نیز به عنوان یک درمان احتمالی برای خشکی چشم در حال تولید هستند.
علاوه بر این، قطره های چشمی هیالورونیک اسید اغلب در طول جراحی چشم برای کاهش التهاب و سرعت بخشیدن به بهبود زخم استفاده می شوند.
در حالی که نشان داده شده است که استفاده مستقیم از آن ها روی چشم علائم خشکی چشم را کاهش می دهد و سلامت کلی چشم را بهبود می بخشد، مشخص نیست که آیا مکمل های خوراکی اثرات مشابهی دارند یا خیر.
یک مطالعه کوچک روی 24 نفر نشان داد که ترکیب هیالورونیک اسید موضعی و خوراکی در بهبود علائم خشکی چشم موثرتر از هیالورونیک اسید موضعی به تنهایی است.
با این حال، برای درک اثرات مکمل های خوراکی هیالورونیک اسید بر سلامت چشم، به مطالعات بزرگتر و با کیفیت بالا نیاز است.
6. به حفظ استحکام استخوان کمک می کند
تحقیقات جدید حیوانی برای بررسی اثرات مکمل های هیالورونیک اسید بر سلامت استخوان آغاز شده است.
دو مطالعه قدیمی نشان داده اند که مکمل های هیالورونیک اسید می توانند به کاهش سرعت تحلیل استخوان در موش های مبتلا به استئوپنی کمک کنند – مرحله ابتدایی از دست دادن استخوان قبل از پوکی استخوان.
برخی از مطالعات قدیمی تر در لوله آزمایش نشان داده اند که دوزهای بالای هیالورونیک اسید می تواند فعالیت استئوبلاست ها – سلول هایی که مسئول ساختن بافت استخوانی جدید هستند را افزایش دهد.
در حالی که تحقیقات با کیفیت بالاتر بر روی انسان مورد نیاز است، مطالعات اولیه روی حیوانات و لوله آزمایش امیدوارکننده است.
7. می تواند از درد مثانه جلوگیری کند
تقریبا 3 تا 6 درصد از زنان از وضعیتی به نام سیستیت بینابینی یا سندرم مثانه دردناک رنج می برند. این اختلال باعث درد و حساسیت به لمس شکم، همراه با میل شدید و مکرر برای ادرار می شود.
در حالی که علل سیستیت بینابینی ناشناخته است، هیالورونیک اسید به تسکین درد و تکرر ادرار مرتبط با این عارضه زمانی که مستقیما از طریق کاتتر وارد مثانه می شود، کمک می کند.
مشخص نیست که چرا هیالورونیک اسید به تسکین این علائم کمک می کند اما محققان فرض می کنند که به ترمیم آسیب بافت مثانه کمک کرده و درد آن را کمتر می کند.
مطالعات هنوز مشخص نکرده اند که آیا مکمل های خوراکی هیالورونیک اسید می توانند مقدار آن را در مثانه به اندازه ای افزایش دهند که اثرات مشابهی داشته باشد یا خیر.
عوارض و مضرات هیالورونیک اسید
استفاده از هیالورونیک اسید به طور کلی بسیار بی خطر است و عوارض جانبی کمی درباره آن گزارش شده است و از آنجایی که بدن به طور طبیعی آن را تولید می کند، واکنش های آلرژیک بسیار نادر است.
یک مطالعه در سال 2012 روی 60 فرد مبتلا به استئوآرتریت که 200 میلی گرم هیالورونیک اسید روزانه به مدت 1 سال مصرف کردند، هیچ عارضه جانبی منفی را گزارش نکرد با این حال، اثرات آن در دوران بارداری یا شیردهی به طور کامل مورد مطالعه قرار نگرفته است، بنابراین این گروه ها باید احتیاط کنند و از مصرف مکمل خودداری کنند.
همچنین شواهدی وجود دارد که نشان می دهد سلول های سرطانی به هیالورونیک اسید حساس هستند و مصرف مکمل ها می تواند باعث رشد سریع تر آن ها شود.
به همین دلیل به طور کلی توصیه می شود که افراد مبتلا به سرطان یا سابقه سرطان از مصرف مکمل هیالورونیک اسید اجتناب کنند.
تزریق هیالورونیک اسید به پوست یا مفاصل خطر عوارض جانبی بیشتری دارد. با این حال واکنش های منفی بیشتر با روش تزریق مرتبط است نه خود هیالورونیک اسید.
خلاصه
مکمل های هیالورونیک اسید را می توان با خیال راحت مصرف کرد که فواید سلامتی زیادی را ارائه می کند.
هیالورونیک اسید به دلیل فواید پوستی به ویژه رفع خشکی پوست، کاهش خطوط ریز و چین و چروک و تسریع در بهبود زخم، شناخته شده است.
همچنین می تواند به تسکین درد مفاصل در افراد مبتلا به آرتروز کمک کند.
سایر کاربردهای قابل توجه شامل قطره چشم هیالورونیک اسید برای تسکین خشکی چشم و قرار دادن هیالورونیک اسید به طور مستقیم از طریق کاتتر به مثانه برای کاهش درد است.
به طور کلی، هیالورونیک اسید یک مکمل مفید برای بیماری های مختلف، به ویژه موارد مربوط به سلامت پوست و مفاصل است.
منبع : healthline
